پرسش پاسخ های جوانان
0

توبه از گناهان

توبه از گناهان

سؤال ۴۳٫ برای بخشیده‌شدن گناهان باید چه کرد؟ آیا توبه کافی است؟ بعضی وقت‌ها انسان به دام شیطان می‌افتد؛ درحالی‌که از کاری نفرت دارد، آن را انجام می‌دهد و بعد پشیمان می‌شود. من گناهی مرتکب شدم و مدّت‌هاست افسوس می‌خورم که چرا خود را آلوده کردم و احساس خوبی ندارم.

انسان بايد گناه نكند؛ زيرا گناه زندگي را سياه می‌كند؛ ولی اگر از دست او در رفت و گناهي كرد، بايد فوراً توبه كند و از خداوند عذرخواهي نماید و باید بداند که حتماً خداوند متعال گناه او را می‌بخشد و عذر او را قبول می‌كند. بنابراین شما افسوس نخورید، بلکه به‌جای افسوس، گناه ‌را جدّی ترک کنید.

سؤال ۴۴٫ گناهان و دیون فراواني دارم و در انجام واجبات نیز کوتاهی کرده‌ام و البته بايد توبه كنم؛ با توجّه به اینکه اگر انسان بخواهد بابت ادای دیون و خسارت مالی که به دیگران وارد کرده، عذرخواهي كند، ممكن است آبرویش برود، راه جبران اين‌جور گناهان چيست؟

گناه هرچه باشد، با توبه جبران می‌شود؛ ولي اگر واجبات، نظير نماز و روزه، قضا شده است، بايد به مرور زمان قضای آن‌ها را به‌جا آورد.

اگر حقّ‌النّاس مالی بر عهده دارد، در صورتی که می‌تواند باید به صاحبش رد كند و اگر نمي‌شود، از طرف صاحبش با اذن حاکم شرع ردّ مظالم بدهد و اگر توان مالی ندارد، توبۀ فقط کفایت می‌کند.

سؤال ۴۵٫ در درس اخلاق حضرتعالي شنيدم که فرموديد گناه هرچه فراوان و بزرگ باشد، عفو و بخشش و بزرگواري خداوند متعال از آن بزرگ‌تر است و اگر انسان توبه کند، حتماً خداوند او را می‌بخشد. حال ممکن است برخي از اين بزرگواري خداوند سوءاستفاده کرده و جرأت گناه پيدا کنند؛ مثلاً بگويند خدا که همۀ گناهان را می‌بخشد، پس بگذار در جواني به‌اصطلاح خوش بگذرانيم، بعد از آن توبه می‌کنيم. چگونه می‌توان این دو مطلب را جمع کرد؟

  1. اين حرف نظير اين است که بگويد داروي فلان بیماری در داروخانه‌ها موجود است، پس من خود را مريض می‌کنم تا به‌واسطۀ آن دارو شفا پيدا کنم.
  2. از کجا معلوم است که موفقيت و توفیق براي توبه پيدا می‌شود؟

توبه يکي از عنايات خاص الهي است که به همه نمي‌دهند؛ توبه يک حالت است که آن حالت به اين زودي‌ها پيدا نمي‌شود.

سؤال ۴۶٫ چه سخنی غیبت است؟ آیا هرحرفی که در نبود دیگری زده شود، غیبت است؟ اگراز بدی‌های فردی یا قومی ستمکار سخن بگوییم، غیبت است؟ شرایط حلالیت‌گرفتن دربارۀ غیبت، چیست؟

اگر عيب فرد يا افرادي در غياب آن‌ها به ديگران منتقل شود، غيبت است و گناه آن بسيار بزرگ می‌باشد؛ امّا براي توبه از غيبت، حلاليّت‌طلبيدن از آن افراد لازم نيست؛ بلکه در برخي موارد منجر به مفسدۀ ديگري می‌شود و جايز نيست.

بنابراين توبۀ غيبت‌کننده، پشيماني قلبي نسبت به گناه و عذرخواهي از خداوند متعال است و چنانچه با غيبت خود، آبروي ديگران را برده است، اگر می‌تواند بايد با تعريف و ذکر فضائل آن‌ها، ضربه‌اي را که به شخصيّت آنان وارد کرده است، جبران کند.

سؤال ۴۷٫ جوان مجردی هستم که چون مکرراً جنب می‌شوم، بیشتر اوقات قید نماز را می‌زنم. در ماه‌ رمضان هم بیشتر روزه‌ها را نگرفته‌ام. گاهی ‌اوقات چشم‌چرانی‌هایی نیز داشته‌ام. شرایط ازدواج را هم فعلاً ندارم. چندین مرتبه توبه کردم که استعفاف پیشه کنم، امّا نشده است.

آیا اعمال خوبی که انجام داده‌ام نیز به‌خاطر کاهلی در خواندن نماز رد می‌شوند؟ چگونه به رحمت خدا امیدوار باشم؟

اوّلاً: گناه، هر‌چه بزرگ و هر‌چه فراوان باشد، اگر بنده جداً توبه کند و به سوي خداوند باز گردد، قطعاً و حتماً خداوند رحمان و رحيم توبۀ او را می‌پذيرد، گناهان او را می‌بخشد و پروندۀ قبلي او را نابود کرده، پروندۀ سفيد و درخشاني که صفحۀ اوّل آن ثواب توبه است، جايگزين آن‌ می‌کند.

همچنين خداوند متعال توّاب است؛ يعني بسيار توبه‌پذير است و هرچه انسان توبه کند، باز هم توبۀ او را می‌پذيرد.

ثانياً: بدانيد که نه‌تنها اعمال نيک شما نابود نمي‌شود، بلکه همان‌طورکه گفته شد، اعمال نيک و توبۀ شما بدي‌ها و گناهان شما را نابود می‌کند.

ثالثاً: مراقب باشيد از رحمت خداوند متعال مأيوس و نااميد نشويد که نا‌اميدي از رحمت حق‌تعالي، در سر‌حدّ کفر است[۱].

بنابراين به اميد خداوند‌تعالي زندگي جديدي با انجام واجبات و ترک محّرمات شروع کنيد و در حدّ توان در انجام مستحبّات و دوري از مکروهات، کوشا باشيد تا موفق شوید.

سؤال ۴۸٫ همیشه از خدا می‌خواهم که پاکم کند، بعد خاکم کند و این ‌را همیشه و در همه‌حال از او می‌خواهم. آیا گناهان کبیره نیز بخشیده می‌شوند؟ برای بخشیده‌شدن گناهانم باید چه بکنم؟

گناه، هرچه بزرگ و هرچه فراوان، اگر بنده جدّاً توبه کند، پروردگار متعال او را می‌آمرزد؛ چنان‌که در قرآن کريم می‌فرمايد:

«يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا[۲]»

بنابراين اگر بنده، پشيماني قلبي داشته باشد و عزم جدّي بر ترک گناه و اصلاح و جبران اعمال بنمايد، توبۀ او پذيرفته می‌‌شود و خداوند متعال پروندۀ او را نابود و پروندۀ سفيد و درخشاني که صفحۀ اوّل آن ثواب توبه است، جايگزين آن می‌کند.

سؤال ۴۹٫ در حقّ کسی، بدی کردم و به طرق مختلف به او تهمت زدم. الان از کارهای گذشته پشیمان هستم و توبه کردم؛ ولی حقّ‌النّاس بر گردن من باقی است. کسی که به او تهمت زدم و بدی کردم، مرا نمی‌شناسد، بنابراین، پیامک زدم و قضیه را سربسته این‌چنین گفتم: «من به حقّ تو بدی کردم و کاری کردم که حقی از شما بر گردن من است، لطفاً مرا حلال کنید»؛ ولی او پاسخ داد که تا نگویی چه‌کار کردی، حلال نمی‌کنم. می‌ترسم و احتمال می‌دهم که اگر بگویم چه‌کار کردم مرا حلال نکند. در بن‌بست مانده‌ام، چه کنم؟

با پشيماني قلبي، توبۀ شما محقق شده است و وظيفۀ ديگري نداريد و لازم نيست از او حلاليت بطلبيد؛ بلکه چون منجر به مفسدۀ ديگري می‌شود، حلاليّت نطلبيد؛ امّا اگر می‌توانيد بايد جبران آبروي او را بکنيد و تهمتي که به او زده‌ايد را رفع کنيد و مثلاً در بين مردم از او تعريف کنيد.

سؤال ۵۰٫ کسی که گناهی را مرتکب شده و دچار بیماری می‌شود، اگر پشیمان شود و آن گناه را ترک کند، آیا اثر وضعی گناه هم از بین می‌رود؟ یعنی آیا بیماری‌اش خوب می‌شود؟

توبۀ واقعي، آثار گناه را محو می‌سازد.

سؤال ۵۱٫ قبلاً در اينترنت عكس‌هاي مبتذل می‌ديدم و توبه كردم به‌طوری‌که تا امشب دیگر عکسی نديده بودم. امشب در اينترنت فتوای حضرتعالی را راجع به ديدن اين عكس‌ها خواندم و تصميم گرفتم که دیگر هرگز آن عكس‌ها را نبينم و توبه كنم و الان هم توبه كرده‌ام. آيا من بخشیده شده‌ام؟ اگر دوباره برايم اين موقعیّت‌ها پيش آمد، براي مقابله با آن، چه‌كار بايد انجام دهم؟

توجّه داشته باشيد که اگرچه خداوند متعال بسيار توبه‌پذير است و توبۀ شما را می‌پذيرد؛ امّا اگر گناه در اثر تکرار در ارتکاب، عادت شد، توفيق توبه از انسان سلب می‌شود و بدتر، آن است که انسان کم‌کم در اثر فریب شيطان، آن گناه را توجيه می‌کند. در این صورت، کسي‌که عادت به گناه دارد و گناه خود را توجیه می‌کند، اساساً گناه خود را گناه نمي‌داند که از آن توبه کند و در نتيجه، بدون توبه از دنيا می‌رود و عاقبت شومي در انتظار او خواهد بود. ضمن اينکه نگاه به فيلم و عکس مبتذل، در زندگي شما هم تأثير منفي می‌گذارد و هويّت بدي از شما می‌سازد؛ بنابراين مطمئن باشيد که پروردگار متعال شما را بخشيده است؛ امّا حتماً گناه خود را تکرار نکنيد و با فريب شيطان مبارزه کنيد تا عاقبت‌به‌خير شويد، ان‌شاءالله.

سؤال ۵۲٫ با اینکه توبه کرده‌ام، گاهی به آهنگ‌های پاپ که شاد هستند و باعث رقص می‌شوند، گوش می‌دهم. همچنین چون زود عصبانی می‌شوم، با پدر و مادرم بداخلاقی می‌کنم. از مرگ و آن دنیا می‌ترسم و فکر می‌کنم حقّ‌النّاس بر گردنم است. به‌نظر شما چه‌کار کنم؟ چگونه باید توبه کنم؟

در ضمن من وسواسی هستم و اکنون با عمل به دستورات شما، وسواسم کم شده است.

آنچه نوشته‌ايد جايز نيست و بايد از آن اجتناب کنيد؛ امّا به‌طورکلّي نسبت به فکر خود، به وسوسۀ خود و به آنچه به شما القاء می‌شود، بايد صددرصد بي‌تفاوت و بي‌خيال باشيد و به اين‌گونه افکار اهميّت ندهيد تا خوب شويد.

سؤال ۵۳٫ کسانی‌که از لذّت گناه بهره‌مند می‌شوند و سپس توبه می‌کنند، با کسانی که با سختی و تلاش از گناه دوری می‌کنند، چه فرقی دارند؟ طبق حدیث: «التَّائِبُ‏ مِنَ‏ الذَّنْبِ‏ كَمَنْ‏ لَا ذَنْبَ‏ لَهُ‏»،[۳] این دو گروه نباید با هم تفاوتی داشته باشند؟ پس چرا اوّلی هم لذّت برده و هم مشمول رحمت الهی شده است؛ ولی دوّمی سختی کشیده و مشمول رحمت الهی شده است؟

بايد توجّه داشت که از کجا معلوم گناهکار، موفق به توبۀ حقيقي شود و آن حديث، شامل حال او شود؟ بنابراین قاطعانه می‌توان گفت: اجتناب از گناه، بسيار بهتر از اين است که انسان گناه کند و سپس توبه نمايد.

سؤال ۵۴٫ کسی که در اثر گناه، دچار قساوت قلب شده و در حال حاضر هم از گناه پشیمان است و می‌خواهد تضرّع کند؛ ولی نمی‌تواند و دلش سنگ شده است، چه باید بکند؟

پشيماني قلبي و جبران گناه که همان توبۀ حقيقي است، قساوت قلب را از بين می‌برد؛ امّا نبايد عجله داشته باشد؛ زيرا حالات معنوي کم‌کم و به ‌تدريچ ايجاد می‌شود؛ بنابراين بايد حالت توبه را حفظ کند و با اجتناب از گناه و انجام واجبات و عبادات، به ‌مراتب يقين و حضور قلب برسد.


[۱]. يوسف، ۸۷ : «وَ لا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ، إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْكافِرُونَ.»

[۲]. الزمر، ‌۵۳: «بگواى بندگان من‌كه بر خويشتن زياده‏روى روا داشته‏ايد از رحمت خدا نوميد مشويد‌. در حقيقت‌، خدا همه گناهان را مى‏آمرزد.»

[۳]. الکافی، ج ۲، ص ۴۳۵٫

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *